Папулярызацыя беларускай мовы

Да Міжнароднага дня роднай мовы

19.02.2021

Размаўляй са мной па-беларуску!

(Артыкул загадчыка ДУА "Лявонавіцкі дзіцячы сад" з раеннай газеты "Нясвiжскiя навiны")

Кажуць, мова мая аджывае

Век свой ціхі: ёй знікнуць пара.

Для мяне ж яна вечна жывая,

Як раса, як сляза, як зара.

                          П.Панчанка

     21 лютага – Міжнародны дзень роднай мовы. А наша родная мова, безумоўна, – беларуская.

     У дзяржаўнай установе адукацыі “Лявонавіцкі дзіцячы сад” мы размаўляем на роднай мове, шануем народныя звычаі, традыцыі, прывіваем любоў да роднага слова  вахаванцам і іх бацькам.

    Але стала добрай традыцыяй на працягу тыдня, прысвечанага гэтай даце, яшчэ раз нагадваць бацькам, выхаванцам, а таксама і членам калектыва, якая ж яна цудоўная, мілагучная, чароўная, незвычайная, дзіўная, напеўная, прыгожая наша родная мова.

    Да 21 лютага ва ўстанове адукацыі мы аформілі куточак, які яшчэ раз нагадаў, што “хто б ты ні быў – жанчына ці мужчына, дарослы ці малады, студэнт, рабочы, настаўнік, вайсковец, інжынер ці бізнэсмэн – ведай, што найлепшы твой скарб – БЕЛАРУСКАЯ МОВА!”

    Вясёлыя народныя прыпеўкі  і беларускія песні гучалі падчас правядзення музычнай забавы “У госці да Васілінкі”. Васілінка (дзяўчынка ў народным кацюме) гасцінна сустрэла гасцей. А яе бабуля і дзядуля расказалі, як бавілі раней вечары за прасніцай жанчыны, як гулялі вячоркі, як спявалі народныя песні, гатавалі беларускія стравы, а самае галоўнае, неяк жа жылі без камп’ютэра і мабільнага тэлефона…

   Размаўляйце і вы разам з намі па-беларуску! Размаўляйце з прыветнай усмешкай, з пяшчотай на вуснах. І не саромейцеся недасканалай гаворкі. Мова – жывая тканіна, прырастае там, дзе крынічыць людское жаданне.

 

20.09.2019

З павагай да мінулага

(Артыкул з раеннай газеты "Нясвiжскiя навiны")

     Дзяржаўная ўстанова адукацыі "Лявонавіцкі дзіцячы сад" прыняла ўдзел у раённым этапе чацвёртага абласнога фестывалю-конкурсу ўстаноў дашкольнай адукацыі "Свет дзяцінства".

    У год малой Радзімы, улетку, наша тэрыторыя папоўнілася міні-музеем беларускай культуры, дзе выхаванцы адпачываюць, любуюцца экспанатамі, прымаюць удзел у забавах, святах. Гэта “хатка” стала для іх самым любімым месцам адпачынку, гульні, выхавання павагі да мінулага.

     Міні-музей размешчаны на свежым паветры, што вельмі важна, так як падчас прагулкі выхаванцы маюць магчымасць заглянуць у куточак даўніны.

     Музей змяшчае больш за 20 экспанатаў, якія мы набылі дзякуючы законным прадстаўнікам, калектыву, знаемым. У нашым міні-музеі можна сустрэць наступныя экспанаты: валак для прасавання, вышываныя ручнікі, гладыш, збанок, саламяны дэкор “Зайчаня”, дзіцячы касцюм з вышыўкай, лялькі ў народных касцюмах, лямпа, маслабойка, сявенька,  тканы ходнік  і іншыя.

      Вакол музея размешчаны чыгуны з кветкамі. А сама агароджа плеценая з лазы.

   Мы спадзяёмся, што жыццё нашага міні-музея будзе доўгім і цікавым. А новыя экспанаты будуць радаваць усіх сваёй своеасаблівасцю і прывабнасцю.

Таццяна Юнкевіч, загадчык ДУА

 “Лявонавіцкі дзіцячы сад”

 

Паважаныя бацькі! 

       Чалавеку трэба шмат чаго ведаць. Трэба ведаць сваю мову і іншыя мовы. Трэба ведаць казкі свае і казкі іншых народаў. Трэба ведаць танцы свае і танцы іншых народаў. Але безумоўна, найлепш і найперш трэба ведаць усё роднае. Нам з вамі трэба ведаць найлепш усё беларускае.

      І ў першую чаргу кожны человек павінен ведаць сваю мову, умець спяваць свае народныя песні, танцаваць свае народныя танцы. Кожны чалавек павінен ведаць прыказкі свайго народа, гульні,  казкi.

Народныя казкі для дзетак ад ЮНІСЕФ 

Усё для нашых дзяцей

Ва ўстанове дашкольнай адукацыі створаны музей на свежым паветры

і беларускі куточак.

 

Каляндар беларускіх свят

  1. Каляды (к. 25 снежня, п. 7 студзеня)

Калі на Каляды прыгравае, быць зялёнаму году.

Калядныя святы пачыналіся з дня Божага Нараджэння — Раства. Калі першая зорка з’яўлялася на небе, уся сям’я садзілася за стол, засланы белым абрусам, пад які клалі сена. Стравы на стале былі посныя, абавязкова варылі куццю — кашу з круп. Запаліўшы свечку і памаліўшыся, пачыналі вячэраць. З гэтага дня па сяле хадзілі калядоўшчыкі — юнакі і дзяўчаты, пераапранутыя ў цыганоў, казу, жорава, кабылу. Калядоўшчыкі спявалі песні-калядкі, скакалі пад скрыпачку і бубен, у заключэнне выконвалі велічальную песню гаспадарам дома з самымі шчодрымі пажаданнямі, а ў адказ атрымлівалі пачастункі. 

  1. Грамніцы (Стрэчанне) (к. 2 лютага, п. 15 лютага)

Грамніцы — палавіна зіміцы.

Свята сустрэчы зімы і лета. Якое надвор’е на Грамніцы, такая будзе і вясна. Пасля гэтага дня пачыналі рыхтавацца да работ у полі. У царкве ці касцёле асвячалі грамнічныя свечкі. Яны лічыліся ахоўнымі — гаспадар з дапамогай гэтых свечак «асвячаў» хату і ўсю гаспадарку, выпальваючы імі невялікія крыжыкі на дзвярах і варотах. Верылі, што грамнічныя свечкі ратуюць будовы ад удару маланкі. З грамнічнымі свечкамі тройчы абыходзілі свойскую жывёлу на свята Юр'я, іх запальвалі на засеўкі, з імі абыходзілі хаты на Іллю і Багача, сустракалі маладых на вяселлі, дзіцятка на радзінах, клалі ў руку нябожчыку, ішлі шукаць папараць-кветку на Купалле.

  1. Сырны тыдзень (Масленка) (за 8 тыдняў да Вялікадня)

Масленка, масленка, нясі сыру, масла нам, каб зімачка згасла!

Старажытнае язычніцкае свята. У гэты тыдзень праводзяць зіму. Сёння Сырны тыдзень болей вядомы як Масленка. Шмат стагоддзяў у беларусаў сыр быў самым папулярным прадуктам i сiмвалiзаваў нараджэнне новага жыцця. У гэты тыдзень дзяўчаты і хлопцы ладзілі гушканне на арэлях, коўзанне з горак на санках. Верылі, што чым вышэй узляціш на арэлях, чым далей скоцішся з горкі — тым даўжэйшы будзе лён. На Масленку ласуюцца блінамі, спяваюць масленічныя песні.  

  1. Гуканне вясны (з 14 сакавіка)

Благаславі, Божа, вясну заклікаці, лета сустракаці!

Першае вясновае свята. Дзяўчаты збіраліся на ўзгорках (каб было бліжэй да неба) і спявалі вяснянкі — песні, у якіх клікалі вясну. Вадзілі карагоды, спальвалі пудзіла зімы, як на Масленку. Падчас спеваў вяснянак і гукальных карагодаў дзяўчаты падкідвалі ўверх печыва ў выглядзе птушак — жаўрукоў, кулікоў, буслоў, што павінна было, як і спевы, хутчэй выклікаць надыход вясны. 

  1. Саракі

22 сакавіка, дзень, як зараз кажуць, "вясенняга раўнадзенсва". Гэты дзень лічыўся нараджэннем новага года, пачаткам абуджэння зямлі ад зімовага сну. Некалькі назваў мае ен. Найбольш распаўсюджаны - "саракі". Сення існуе некалькі тлумачэнняў, чаму менавіта так. Найбольш верагодным можна лічыць тлумачэнне, звязанае з коранем "рок" (год) - пачатак новага году. Акрамя таго, з гэтага дня пачыналі адлічваць яшчэ 40 дзен, адмечаных маразамі па начах, па заканчэнні якіх можна было пачынаць сеяць - адну з самых важных сельскагаспадарчых спраў на увесь год. Кліматычные ўмовы не дазвалялі памыліцца, пасееш рана - вымерзне, позна - высахне, і можна застацца без збожжа зімой, што было раўнаважна смерці. Таму так уважліва адносіліся нашые продкі да гэтага дню. 

  1. Камаедзіца

Беларускае народнае свята, звязанае з сустрэчай вясны, лічыцца праявай татэмізму. Уключае ў сябе шэсце пераапранутых з удзелам мядзведзя і святочны абед, імітуюцца звычкі жывёлы. Святкуецца 24 сакавіка перад Дабравешчаннем. Назва свята паходзіць ад камоў(літаральна: есці камы) — сушаны рэпнік, аўсяны кісель, якія лічыліся ласункам лясной істоты.  

  1. Дабравешчанне (Звеставанне) (к. 25 сакавіка, п.  красавіка)

На Дабравешчанне дзеўка касу не пляце, а птушка гнязда не ўе.

Нашы продкі лічылі, што ў гэты дзень прыходзіць вясна. Гэта свята прылёту бусла і ластаўкі. Шчасціла таму, хто ўбачыць першага бусла, які ляціць, а не стаіць. Гаспадыня падымалася раней мужа, каб выканаць абрад «развязвання сахі». Пасля абеду "гукалі вясну". Дзяўчаты збіраліся ля гумнаў і лазняў, забіраліся нават на стрэхі і спявалі вяснянкі. Разводзілі невялікія вогнішчы, вадзілі вакол іх «танкі» (карагоды). Гаспадыні пяклі печыва ў выглядзе птушак. У гэты дзень не дазвалялася працаваць. 

  1. Вербніца (апошняя перад Вялікаднем нядзеля)

У гэты святочны дзень у царкве ці касцёле асвячалі галінкі вярбы, неслі іх дадому і злёгку сцябалі імі дамашніх, перш за ўсё дзетак, і прыгаворвалі:    

Не я б’ю, вярба б’е,

За тыдзень — Вялікдзень.

Будзь здароў, як вада,

А расці, як вярба!

Будзь здароў на ўвесь год!                                     

Людзі верылі, што такім чынам чалавеку перадаецца моц і прыгажосць гэтага дрэва. Частку асвечаных галінак клалі за бажніцу, утыкалі ў сцены, вокны. На працягу ўсяго года асвячоныя галінкі вярбы выкарыстоўваліся: кожная гаспадыня выганяла на Юр’я сваю карову на пашу, злёгку сцябаючы па баках галінкай, з вербачкай селянін выходзіў засяваць поле, садзіць бульбу.

Вярбная галінка была патрэбная падчас першага грому. Каб не баяцца навальніцы, імкнуліся з’есці па адной пупышцы, а затым легчы на зямлю і перакуліцца. Пачуўшы грымоты, гаспадыня запальвала грамнічную свечку, а вербныя галінкі клала на падаконнік з таго боку, адкуль насоўваліся дажджавыя хмары.

Галінкі ніколі не выкідалі, а захоўвалі да наступнай Вербніцы, каб спаліць у печы і попел рассыпаць па градках. 

  1. Вялікдзень

Гэтае свята лічыцца найвялікшым каляндарным святам. Яно складае выключную адметнасць, самабытнасць беларускага абрадава-святочнага каляндара.На гэта свята сутракалі Новы Год па сонечнаму календару. Святкавалася ў дзень вяснавога раўнадзенства. Потым стала перасоўным ад 4 красавіка да 8 мая. Апошняя нядзеля перад святам была Вербная нядзеля. У царкву заносілі галінкі вярбы, якія асвяшчалі святой вадой. Потым прынасілі дамоў і з'ядалі па аднаму пухірку, каб абараніцца ад маланкі, а рэшткі вярбы захоўвалі да наступнай Вербніцы.

  1. Наўскі Вялікдзень

Адзначаўся ў чысты чацвер, як частка агульнакаляндарнай традыцыі ўшанавання дзядоў. Гэтае свята больш вядома пад назвай Радауніца(Ра́даніца, Ра́дуніца, Радаўні́цкія Дзяды́, На́ві Дзень) – дзень памінаньня памерлых ва ўсходніх славянаў, на які са старажытных часоў адбываліся трапэзы на магілах бацькоў і блізкіх сваякоў. Назва Наві Дзень паходзіць ад старажытна-славянскага навь – нябожчык.

Праваслаўная Царква ўключыла Радаўніцу ў свой культ.

Радаўніца адзначаецца праз тыдзень пасля Вялікадня, заўжды на аўторак. Спачатку ідуць памінаць блізкіх у царкву, а потым на могілкі. І хоць існуе звычай памінальнай трапэзы, у тым ліку велікоднае яйка пакідаць «для спачылых», Праваслаўная Царква не ўхваляе гэтага звычаю, паколькі лічыцца, што памерлым патрэбна толькі малітва аб упакаеньні душы і добрыя справы ў памяць пра іх.

  1. Юр'я

    Юр'я – традыцыйнае свята, якое адзначаецца 6 мая (23 красавіка па старым стылі). Гэта адно з найбольш адметных святаў земляробчага календара, абстаўлена шэрагам урачыстых абрадавых дзеянняў. Свята адзначаецца ў гонар Св. Георгія Пераможцы – заступніка свойскай жывёлы і сялянскай нівы. У хрысціянскія часы ён пераняў рысы і функцыі язычніцкага бога Ярылы. Варыянты назваў свята, прысвечанага гэтаму боству — Ярылавіца, Ярылкі. Веснавы Юрай знаменаваў сабою сапраўдны пачатак вясны. Менавіта з гэтага дня, як лічылі амаль усюды, пачынае кукаваць зязюля. На Юр'е сяляне выходзілі з песнямі і ахвярнымі стравамі аглядаць свае зарунелыя палеткі. З Юр'ем звязваўся, як правіла, і першы выпас жывёлы. Адначасна з апякунствам свойскай жывёлы Юр'я лічыўся валадаром ваўкоў. У народзе ўяўлялі, што Юр'я едзе на белым кані і замыкае пашчы дзікім звярам, пасля чаго тыя менш нападаюць на скаціну. Свята было напоўнена шматлікімі абрадавымі дзеяннямі, песнямі, павер'ямі, прыкметамі апатрапеічнага і заклінальнага характару.

  1. Зялёныя святкi або Сёмуха

Свята найвышейшага росквіту прыроды. Вядома пад назвай Сёмухі, Тройцы. Святкуецца гэтае свята на семым і восьмым тыдні пасля Вялікадня. Гэтае свята з'яўляецца гімнам маці-прыродзе, сімвалізуе ўласцівае канцу вясны і пачатку лета ўшанаванне зеляніны, дрэў і кветак, што знаходзяцца ў сваім росквіце. Яны – прыроднае атачэнне свята, яго вобразнасць і змест.

Некалі даўно маладыя дзяўчаты  з песнямі хадзілі ў лес. Абіралі там маладыя бярозкі і завівалі паміж сабой стужачкамі, каб атрымаліся такія ўпрыгожаныя вароцікі. Пасля праз іх праходзілі. Даследчыкі кажуць, што гэта такі архаічны сімвал таго, што жанчына ўступае ў шлюбны ўзрост і тым яднаецца з прыродай, паказвае сусвету, што яна ўжо гатовая пайсці замуж і нараджаць дзетак.

  1. Купалле

У разгар лета ў Беларусі адзначаюць Купалле – адно з найстарадаўнейшых народных свят, прысвечаных сонцу і росквіту зямлі. Гэтае свята насычана прыгожымі язычніцкімі звычаямі. Сутнасць гэтага свята засталася некранутай да нашых дзён. Увасабленнем былі ачышчальныя вогнішчы, ачалавечаны вобраз жанчыны Купалы і нават яго дочкі. Сёння згодна з праваславным календаром свята адзначаюць у ноч з 6 на 7 ліпеня, каталіцкім – 24 чэрвеня.

З Купаллем звязана шмат дзіўных легенд і паданняў. У народзе верылі, што ў гэту ноч рэкі свецяцца асаблівым нерэальным святлом, а ў іх водах купаюцца душы памерлых у абліччы русалак. Па зямлі ходзяць ведзьмы, чарадзеі і духі, якія імкнуцца нашкодзіць чалавеку, расліны і жывёлы размаўляюць, а сонца на золку "гуляе".

Убачыць гэтыя цуды, зразумець мову звяроў і птушак можна з дапамогай кветкі папараці,  якая зацвітае, згодна з павер'ямі, усяго на імгненне раз у год. Яна давала незвычайную здольнасць бачыць будучыню і знаходзіць усе схаваныя скарбы свету, але раздабыць яе мог толькі вельмі смелы чалавек. Пошук "папараць-кветкі" – адзін з самых таямнічых рытуалаў купальскай ночы. 

  1. Дажынкі

   Дажынкі – старажытнае народнае свята ў беларусаў, звязанае з апошнімі момантамі жніва. Суправаджалася народнымі абрадамі,танцамі, песнямі, чым былі ўдзячныя «духам нівы» за хлеб і заадно прасілі даць урадлівасць і налета.

Дажаўшы жыта, пасля абраду «завівання барады» (закручвалі пук і пакідалі яго) «для птушак» жнеі прыхарошвалі сноп кветкамі, плялі вянкі з каласоў і з песнямі ішлі ў вёску. Прыйшоўшы, аддавалі сноп гаспадарам, за што мелі смачны пачастунак ці падарункі.

Дажынкам было прысвечана шмат дажынкавых песень, якія спявалі напрыканцы жніва, вяртаючыся з поля ў вёску і на застоллі. Яны былі значна весялейшыя за жніўныя песні, бо ў апошніх спявалася пра нялёгкую працу і долю жней і іх дзяцей.

У наш час дажынкі адзначаюць як свята ўраджаю. 

  1. Пакровы

 «Святы Пакроў накрыў зямлю жоўтым лістом, маладым сняжком, ваду лёдам, пчалу мёдам», «...рыбу луской, дрэва карой, птаху пяром, дзеўку чапцом»; «Святэй Пакроў стагі пакрыў: першы стажок дранічкамі, другі стажок саломкаю, трэці стажок белым снегам».

Гаварылі, што зіма закрывае лета, а Бог пячатае зямлю пасля Пакрова, і да вясны ніхто не можа знайсці скарбаў. Адзначаліся ад 14 кастрычніка да 27 кастрычніка. На гэтае свята размярковываліся дні паміж дзяўчатамі, а 27 кастрычніка па надвор'ю меркавалі аб характары будучай жонкі, і называлі гэты час Дзівочым летам. Пачынаючы з гэтага свята, моладзь пачынала збірацца на вячоркі, а хатнія справы спраўляліся з песнямі. 

  1. Дзяды

  Дзяды – свята беларускага народнага календара, звязанае з памінаннем продкаў («дзядоў»). У славянскай міфалогіі «дзядамі» таксама называюць душы продкаў. У Беларусі Дзяды адзначаюцца некалькі разоў на год: масленічныя, радаўніцкія, траецкія (духаўскія), пятроўскія, змітраўскія. Галоўныя – Восеньскія Дзяды (Змітраўскія, Вялікія, Асяніны, Тоўстая вячэра, Хаўтуры), яны адзначаюцца ў лістападзе, але ў розных рэгіёнах у розныя дні (Міхайлаўскія Дзяды, Піліпаўскія Дзяды, Змітраўскія Дзяды і інш.).

У цэнтры абраду – вячэра ў памяць памерлых сваякоў. Рытуал Дзяды у найбольш архаічнай форме захаваўся толькі ў беларусаў. Кожны дзень тыдня меў сваё значэнне. Так субота мела быць днём ушанавання дзядоў, усіх памерлых. У гэты дзень кожны павінен быў успомніць лепшыя рысы прашчураў, аддаць ім належную павагу. 

  1. Зімовыя святкі

  Зімовыя святкi ачыналіся посля постнай куцці (6 студзеня) і завяршаліся да Вадахрышча (19 студзеня). На гэтае свята адбываліся сапраўдныя тэатралізаваныя беларускія народныя карнавалы. Пачыналіся зімовыя святкі з Каляд (7 студзеня), якія былі ў гонар зімоваго сонцазвароту і каляднага месаеду пасля Піліпаўскага посту. На гэты язычніцкі абрад наслаівалася хрысціянскае свята нараджэнне Хрыстова – свята Раства. Неад'емным рытуалам з'яўляецца ўшанаванне продкаў-дзядоў. Гэтаму прысвячалі тры ўрачыста-шанавальныя куцці: перадкалядная посная, багатая – шчодрая і вадзяная. Гэтая дзея цягнулася ад 25 снежня да 6 студзеня. 

Крыніца: Кляшчук, А.В. Карагод беларускіх абрадаў/ Анатоль Кляшчук.-Мінск: Беларусь, 2015.

21 лютага- Мiжнародны дзень роднай мовы

Ведаць гісторыю, традыцыі свайго народа - гэта важна!

Роднай мовы не цурайся!

 (Артыкул з раеннай газеты "Нясвiжскiя навiны")
       Наша пакаленне жыве ў вельмі складаны час. Нам дасталася нялёгкая задача- пакінуць хоць што-небудзь пасля сябе, не ўцячы незаўважанымі і ў той жа час справіцца з усімі праблемамі, якія стаяць на шляху дасягнення мэты.
       Кожнае новае пакаленне ў любым грамадстве выхоўваецца не толькі ў сацыяльных умовах, але і ў пэўным нацыянальным асяроддзі.
       На мой погляд, сучасныя выхаванцы павінны ведаць культуру і традыцыі сваіх продкаў, шанаваць агульначалавечыя каштоўнасці, быць сапраўднымі патрыётамі сваёй Радзімы і не саромецца сваёй роднай беларускай мовы.
      Пачуццё патрыятызму шматгранна па зместу: гэта і любоў да родных мясцін, і гонар за свой народ, і адчуванне сваёй непарыўнасці з навакольным светам, і жаданне захоўваць і прымнажаць багацце сваёй краіны.
       Асноўнай формай маральна-патрыятычнага выхавання дзяцей у нашай установе з'яўляюцца тэматычныя заняткі, конкурсы, афармленне выстаў і інш.
       Назіраючы за выхаванцамі падчас наведвання заняткаў, я заўважыла, што ім падабаюцца гульні, інсцэніроўкі, у якіх праслаўляецца наш край. Дзеці цікавяцца мінулым, захапляюцца народным.
       Хачу падзяліцца сакрэтам, што створана ў нашай беларускамоўнай установе адукацыі, як выхоўваем па-беларуску мы, што запланавана на будучае.
       Па-першае¸ у нашай установе дашкольнай адукацыі існуе цікавая папка мерапрыемстваў “Чарадзейнае беларускае слова”. Мэта мерапрыемстваў – знаёмства з беларускай культурай, традыцыямі, абрадамі праз далучэнне дашкольнікаў да нацыянальных духоўных каштоўнасцей. Папка ўвесь час папаўняецца новымі распрацоўкамі праведзеных мерапрыемстваў.
       Мне, як кіраўніку, было вельмі прыемна і я падтрымала прапанову бацькоў аформіць і заўсёды папаўняць новай інфармацыяй і вырабамі “Беларускі куток” (на фотаздымку). Гэта дапамагае выхоўваць зацікаўленасць да агульначалавечай і нацыянальнай культуры, павагу да нацыянальных каштоўнасцей, садзейнічае пашырэнню ведаў аб навакольным свеце і аб самім сабе як прадстаўніку беларускай нацыі. Матэрыялы і вырабы з кутка выкарыстоўваюцца на занятках па адукацыйных абласцях “Чалавек і грамадства”, “Чалавек і прырода”, мастацтва “Аплікацыя”, “Маляванне”, “Музычная дзейнасць”. Дзеці знаёмяцца з прадметамі побыту, вопраткай, музычнымі прыладамі, дэкаратыўна-прыкладным мастацтвам Беларусі, з традыцыямі беларускага народа.
      Пры ўваходзе ў нашу ўстанову дашкольнай адукацыі можна заўважыць стэнд, які размешчаны дзеля таго, каб дзяліцца важнай інфармацыяй з законнымі прадстаўнікамі выхаванцаў, нагадваць ім пра беларускія святы, вучыць быць побач з намі і дапамагаць выхоўваць сапраўдных патрыётаў сваёй Радзімы, ганарыцца сваімі мясцінамі і не саромецца сваёй роднай беларускай мовы.
      Наведваючы заняткі, размаўляючы з выхаванцамі, я заўважыла, што дзеці разумеюць не ўсе беларускія словы. Некаторыя з іх выклікаюць нават смех. Што такое “альтанка” і ці ёсць у вас “парасон”? Глядзяць на мяне выхаванцы, думаюць, мабыць, што Таццяна Іванаўна размаўляе на замежнай мове. Аднак, з кожным новым днём, увесь час размаўляючы на роднай мове, я пачала заўважаць, што дзецям падабаюцца словы “Дзякуй”, “Бывай”, “Калі ласка, “Да пабачэння” і інш. На ўсім вядомае “Здравствуйте” нашы выхаванцы адкажуць: “Добры дзень”. “Парасон”, “Альтанка” і многія іншыя словы ўжо таксама сталі для дзяцей знаёмымі і зразумелымі, з’яўвілася цікавасць да беларускага маўлення, беларускіх свят, ёсць вялікае жаданне ведаць гісторыю, традыцыі свайго народа. Пры размове дзяцей з іх бацькамі, я таксама заўважаю, што наша праца не праходзіць дарма. Бацькі актыўна ўключаюцца ў выхаваўчы працэс, што немалаважна.
       Важнай часткай работы ў гэтым накірунку з′яўляецца ўзаемадзеянне з бацькамі, бо менавіта з адносін таты і мамы да роднай мовы, да сваёй Радзімы, да мінулага ў дзіцяці фарміруюцца першыя ўражанні і першая любоў да мовы, да таго месца, дзе ён нарадзіўся.
       На мой погляд, для выхавання патрыятызму вялікае значэнне маюць сямейныя экскурсіі па раёне, пасёлку, краіне. А ў нашым, Нясвіжскім раёне ёсць шмат месцаў, куды можна было б адправіцца ў сямейнае падарожжа.
       Хацелася б падзяліцца нашым сакрэтам, што яшчэ запланавалі мы для таго, каб выхоўваць патрыятызм. Але ж няхай гэта будзе нашай тайнаю, якою я абяцаю падзяліцца з вамі ў наступным артыкуле.
         Шануйце і не саромейцеся нашай роднай беларускай мовы!


Загадчык ДУА “Лявонавіцкі дзіцячы сад” Таццяна Іванаўна Юнкевіч.